หน้าแปลน หรือ (flanged pipe) เป็นรูปแบบการต่อท่อโดยจะใช้วิธีนำแผ่นเหล็กหรือสเตนเลสก็ได้นำมาเจาะรูเพื่อที่จะประกบติดกัน กับอุปกรณ์ประเภทวาล์วต่างๆ ปั๊มน้ำต่างๆ หรือระบบท่อกับท่อด้วยกันเอง มาตรฐานหน้าแปลน (Flanges) จะมี 3 ประเภทด้วยกันคือ
ANSI (American National Standard Institute)
เป็นมาตรฐานทางด้านฝั่ง อเมริกาเป็นผู้กำหนดขึ้น มักจะถูกกำหนดด้วยตัวเลขเช่น (ANSI B16.5) ANSI150, ANSI300, ANSI400, ANS600, ANS900, ANS1500, and 2ANS500, ANSI.ใช้หน่วยเป็น PSI
จะมีรูปแบบของหน้าแปลนเช่น SLIP-ON PIPE FLANGES/WELD NECK PIPE FLANGES/BLIND PIPE FLANGES/LAP JOINT PIPE FLANGES/THREADED PIPE FLANGES/SOCKET WELD PIPE FLANGES
ตัววอย่าง ANSI150 .หมายถึง (ใช้หน่วยเป็น ปอนด์ต่อตารางนิ้ว ตัวย่อ PSI) จะสามารถทนแรงดันได้ 150PSIเป็นต้น
DIN (Deutsches Institut für Normung)
เป็นมาตรฐานทางด้านฝั่ง กลุ่มประเทศยุโรป ซึ่งถูกกำหนดขึ้นโดยสถาบันมาตรฐานประเทศเยอรมัน จะถูกกำหนดด้วยตัวเลขเช่น PN6 PN10 PN16 PN25 PN40 PN64 PN100
ตัวอย่าง PN16 .หมายถึง (ใช้หน่วยเป็น BAR) จะสามารถทนแรงดันได้ 16BAR เป็นต้น
JIS (Japanese Institute of Standard)
เป็นมาตรฐาน ซึ่งถูกกำหนดขึ้นโดยสถาบันประเทศญี่ปุ่น จะถูกกำหนดด้วยตัวเลขเช่น JIS5K JIS10K JIS16K JIS20K JIS30K JIS40K จะใช้หน่วยเป็น kgf/cm2 หรือ Pascal
ตัวอย่าง JIS 10K .หมายถึง (ใช้หน่วยเป็น kgf/cm2) จะสามารถทนแรงดันได้ 10 kgf/cm2(BAR)เป็นต้น

บทความหน้าจะมาลงลายละเอียดเรื่องระยะและขนาดของแต่ละมาตรฐาน ครับ
ตัวอย่าง รูปแบบหน้าแปลนจะเป็นเพียงมาตฐานการเชื่อมต่อระหว่างอุปกรณ์ ต่อ อุปกรณ์เท่านั้นและต้องสังเกตุขนาด port ที่ระบุไว้ด้วยครับ เช่น ตัวอย่าง รูปแบบหน้าแปลนจะเป็นเพียงมาตฐานการเชื่อมต่อระหว่างอุปกรณ์ ต่อ อุปกรณ์เท่านั้นและต้องสังเกตุขนาด port ที่ระบุไว้ด้วยครับ
เช่น 1. Butterfly valve cast iron wafer type seat EPDM Disc SS316 DN50 JIS10K จะหมายความว่า
ตอบ บัตเตอร์ฟลายวาล์ว เหล็กหล่อ ซีลยางใช้วัสดุเอทิลีนโพรพิลีน (อีพีดีเอ็ม) แผ่นดิสเปิด/ปิดวัสดุ สแตนเลส316 ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 50mm หรือ ขนาด 2นิ้ว หน้าแปลนแบบ JIS 10K
| คุณลักษณะ | JIS 10K | NSI 150 (ASME Class 150) | PN16 (DIN / EN) |
| ประเทศ | ญี่ปุ่น | อเมริกา | ยุโรป (เยอรมนี) |
| การทนแรงดันสูงสุด | 0 kgf/cm² (ประมาณ 10 bar หรือ 145 PSI) | 150 PSI (ประมาณ 10.3 bar โดยแรงดันใช้งานจริงสูงสุดที่อุณหภูมิห้องอาจสูงถึง 285 PSI) | 16 bar (ประมาณ 16.3 kgf/cm² หรือ 232 PSI) |
| หน่วยวัด | มิลลิเมตร (Metric) | นิ้ว (Imperial) | มิลลิเมตร (Metric) |
| การเรียกขนาดท่อ | เช่น 50A, 80A, 100A | เช่น 2", 3", 4" | เช่น DN50, DN80, DN100 |
แนวทางการเลือกใช้งานตามความเหมาะสม
เลือก JIS 10K เมื่อ: หน้างานเป็นเครื่องจักรหรือปั๊มน้ำที่นำเข้าจากญี่ปุ่น/เอเชีย และระบบท่อส่งน้ำทั่วไปที่ไม่ต้องการแรงดันสูงมาก
เลือก ANSI 150 เมื่อ: หน้างานเป็นโรงงานปิโตรเคมี โรงกลั่นน้ำมัน หรืออุตสาหกรรมหนักที่อ้างอิงมาตรฐานอเมริกา
เลือก PN16 เมื่อ: หน้างานใช้ระบบท่อหรือวาล์วที่นำเข้าจากฝั่งยุโรป หรือระบบที่ต้องการการทนแรงดันระดับปานกลางค่อนไปทางสูง (16 bar)
ความแตกต่างด้านมิติ (ตัวอย่าง: ท่อขนาด 2 นิ้ว หรือ DN50)
การดูระยะ Pitch Circle Diameter (PCD) หรือระยะกึ่งกลางรูน็อตเฉียง จะช่วยให้เห็นภาพชัดเจนว่าทำไมจึงประกบร่วมกันไม่ได้:
JIS 10K (ขนาด 50A): ระยะ PCD เท่ากับ 120 มม. และมีจำนวนรูน็อต 4 รู
ANSI 150 (ขนาด 2"): ระยะ PCD เท่ากับ 120.5 มม. และมีจำนวนรูน็อต 4 รู
PN16 (ขนาด DN50): ระยะ PCD เท่ากับ 125 มม. และมีจำนวนรูน็อต 4 รู



